భగవద్గీత

అధ్యాయం 2

శ్లోకం 56

దుఃఖేష్వనుద్విగ్నమనాః సుఖేషు విగతస్పృహః |

వీతరాగభయక్రోధః స్థితధీర్మునిరుచ్యతే ||

అర్ధం :- 

దుఃఖములకు క్రుంగిపోనివాడు, సుఖములకు పొంగిపోనివడు, ఆసక్తిని, భయక్రోధములను వీడినవాడును ఐనట్టి ముని స్థితప్రజ్ఞుడు అనబడును.

భగవద్గీత

అధ్యాయం 2

శ్లోకం 55

శ్రీభగవాన్ ఉవాచ

ప్రజహతి యదా కామాన్ సర్వన్ పార్థ మనోగతాన్ |

ఆత్మన్యేవాత్మనా తుష్టః స్థితప్రజ్ఞస్తదోచ్యతే ||

అర్ధం :- 

శ్రీభగవానుడు పలికెను :- ఓ అర్జునా మనస్సునందలి కోరికలన్నియును పూర్తిగా తొలగిపోయి, ఆత్మద్వారా ఆత్మయందుసంతుష్టుడైనవానిని, అనగా పరమత్మ సంయోగమువలన ఆత్మానందమును పొందినవానిని స్థితరగ్ఞుడని యందురు.

భగవద్గీత

అధ్యాయం 2

శ్లోకం 54

అర్జున ఉవాచ

స్థితప్రజ్ఞస్య కా భాషా సమాధిస్థిస్య కేశవ |

స్థితధీః కిం ప్రభాషేత కిమాసీత వ్రజేత కిమ్ ||

అర్ధం :- 

అర్జునుడు పలికెను :- ఓ కేశవా! సమాధిస్థితుడై పరమాత్మప్రాప్తినందిన స్థితప్రజ్ఞుని యొక్క లక్షణములెవ్వి? అతడు ఎట్లు భాషించును? ఎట్లు నడుచును?

భగవద్గీత

అధ్యాయం 2

శ్లోకం 53

శ్రుతివిప్రతిపన్నా తే యదా స్థాస్యతి నిశ్చలా |

సమాధావచలా బుద్ధిః తదా యోగమవాప్స్యసి ||

అర్ధం :- 

నానా విధములైన మాటలను వినుట వలన విచలితమైన నీ బుద్ధి పరమాత్మయందు నిశ్చలముగా స్థిరముగా ఉన్నప్పుడే నీవు ఈ యోగమును పొందగలవు. అనగా, నీకు పరమాత్మతో నిత్య సంయోగము ఏర్పడును. 

భగవద్గీత

అధ్యాయం 2

శ్లోకం 52

యదా తే మోహకలిలం బుద్ధిర్వ్యతితరిష్యతి |

తదా గంతాసి నిర్వేదం శ్రోతవ్యస్య శ్రుతస్య చ ||

అర్ధం :- 

మోహమనెడి ఊబినుండి పూర్తిగా బయటబడినప్పుడే నీవు వినిన, వినబోవు ఇహపరలోకసంబంధమైన సమస్తభోగములనుండి వైరాగ్యమును పొందగలవు.

భగవద్గీత

అధ్యాయం 2

శ్లోకం 51

కర్మజం బుద్ధియుక్తా హి ఫలం త్యక్త్వా మనీషిణః |

జన్మబంధవినిర్ముక్తాః పదం గచ్ఛంత్యనామయమ్ ||

అర్ధం :- 

అనగా కర్మబంధములనుండి ముక్తుడగుటకు ఇదియే మార్గము. ఏలనన, సమబుద్ధియుక్తులైన, జ్ఞానులు కర్మఫలములను త్యజించి, జనన మరణబంధములనుండి ముక్తులయ్యెదరు. అంతేగాక, వారు నిర్వికారమైన పరమపదమును పొందుదురు.

భగవద్గీత

అధ్యాయం 2

శ్లోకం 50

బుద్ధియుక్తో జహాతీహ ఉభే సుకృతదుష్కృతే |

తస్మాద్యోగాయ యుజ్యస్వ యోగః కర్మసు కౌశలమ్ ||

అర్ధం :-       

సమత్వ బుద్ధియుక్తుడైనవాడు పుణ్యపాపములను పుణ్యపాపములను రెండింటిని ఈ లోకమునందే త్యజించును. అనగా కర్మఫలములు వానికి అంటవు. కనుక, నీవు సమత్వబుద్ధి రూపయోగమును ఆశ్రయింపుము. ఇదియో కర్మాచరణమునందు కౌశలము.