భగవద్గీత

అధ్యాయం 6

శ్లోకం 22

యం లబ్ధ్వా చాపరం లాభం మన్యతే నాధికం తతః |

యస్విన్ స్థితో న దుఃఖేన గురుణాపి విచాల్యతే ||

అర్ధం :-

బ్రహ్మానందానుభవము ఇంద్రియాతీతమైనది. పవిత్రమైన సూక్ష్మ బుద్ధిద్వారా మాత్రమే గ్రాహ్యమైనది. ఆ బ్రహ్మానందమును అనుభవించుచు దానియందే స్థితుడైయున్న యోగి పరమాత్మ స్వరూపమునుండి ఏ మాత్రమూ విచలితుడు కానేకాదు. 

భగవద్గీత

అధ్యాయం 6

శ్లోకం 21

సుఖమాత్యంతికం యత్తత్ బుద్ధిగ్రహ్యమతీంద్రియమ్ |

వేత్తి యత్ర న చైవాయం స్థితశ్చలతి తత్త్వతః |

అర్ధం :-

బ్రహ్మానందానుభవము ఇంద్రియాతీతమైనది. పవిత్రమైన సూక్ష్మ బుద్ధిధ్వారా మాత్రమే గ్రాహ్యమైనది. ఆ బ్రహ్మానందమును అనుభవించుచు దానియందే స్థితుడైయున్న యోగి పరమాత్మ స్వరూపమునుండి ఏమాత్మమూ విచలితుడు. 

భగవద్గీత

అధ్యాయం 6

శ్లోకం 20

యాత్రోపరమతే చిత్తం నిరుద్ధం యోగసేవయ |

యాత్ర చైవాత్మనాత్మానం పశ్యన్నాత్మని తుష్యతి ||

అర్ధం :-

ధ్యానయోగసాధనచే నిగ్రహింపబడిన చిత్తము ఉపరతిని పొంది, పరమాత్మను ధ్యానించుట ధ్వారా పవిత్రమైన సూక్ష్మబుద్ధితో, ఆ భగవానుని సాక్షాత్కరింప జేసికొని, యోగి ఆ స్చచిదానందఘనపరమాత్మ యందే సంతుష్టుడగుచున్నాడు.  

భగవద్గీత

అధ్యాయం 6

శ్లోకం 19

యథా దీపో నివాతస్థో నేంగతే సోపమాస్మృతా |

యోగినో యతచిత్తస్య యుంజతో యోగమాత్మనః ||

అర్ధం :-

వాయుప్రసారములేనిచోట నిశ్చలముగానుండు దీపమువలె, యోగికి వశమైయున్న చిత్తము పరమాత్మధ్యానమున నిమగ్నమైయున్నప్పుడు నిర్వికారముగా, నిశ్చలముగా నుండును. 

భగవద్గీత

అధ్యాయం 6

శ్లోకం 18

యదా వినియతం చిత్తమ్ ఆత్మన్యేవావతిష్ఠతే |

నిఃస్పృహః సర్వకామేభ్యో యుక్త ఇత్యుచ్యతే తదా ||

అర్ధం :-

చిత్తమును పూర్తిగా వశమునందుంచుకొని, దానిని పరమాత్మయందే స్థిరముగా నిల్పినప్పుడు సర్వభోగములయందును స్పృహారహితుడగును. ఆప్పుడతడు యోగయుక్తుడనబడును. 

భగవద్గీత

అధ్యాయం 6

శ్లోకం 17

యుక్తాహారవిహాస్య యుక్తచేష్టస్య కర్మసు |

యుక్తస్వప్నావబోధస్య యోగో భవతి దుఃఖహా ||

అర్ధం :-

ఆహారవిహారాదులయందును, కర్మాచరణములయందును, జాగ్రత్స్వప్నాదుల యందును యథాయోగ్యముగా ప్రవర్తించు వానికి దుఃఖనాశకమగు ధ్యానయోగము సిద్ధించును. 

భగవద్గీత

అధ్యాయం 6

శ్లోకం 16

నాత్యశ్నతస్తు యోగో స్తి చైకాంతమనశ్నతః |

న చాతిస్వప్నశీలస్యజాగ్రతో నైవచార్జున ||

అర్ధం:-

ఆర్జునా! అతిగా భుజించువానికిని, ఏ మాత్రము భుజింపనివానికిని అతిగా నిద్రించువానికిని, ఎల్లప్పుడు మేల్కొనియుండువానికిని ఈ యోగసిద్ధికలుగదు.